Được tài trợ

SGL

Landscape Architecture

sgl.com.vn

Được tài trợ

Cố vấn AI

Hỏi đáp cảnh quan · gợi ý chọn cây

Miễn phí trên canhquan.net

Được tài trợ

Kiến Trẻ

Sân chơi của người mới vào nghề

canhquan.net/tap-chi

VĂN PHÒNG
Silver Cloud Landscape — vườn nhiệt đới nhiều tầng và hồ bơi sinh học

Silver Cloud Landscape mới lập năm 2022, và hồ sơ của họ đang đi theo hai hướng ít gặp cùng lúc ở các văn phòng cùng lứa: vườn nhiệt đới dựa trên tổ hợp loài bản địa nhiều tầng, và hồ bơi sinh học — loại bể lọc bằng rễ cây thủy sinh và hệ vi sinh, không dùng hóa chất.

Vườn nhiệt đới nhiều tầng tại dự án Tripitaka do Silver Cloud thiết kế
Tripitaka (Dĩ An): dương xỉ thân gỗ, chuối cảnh, ráy, tổ điểu và môn kiểng xếp theo tầng tán; dải sỏi và đá thu gom làm ranh mềm giữa vườn và sân. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Tripitaka: xử lý sân trống bằng cấu trúc tầng tán

Hiện trạng của dự án này là một khoảnh sân trống bao quanh bởi tường xây gạch block — bối cảnh phổ biến của nhà ở ven đô, và cũng là bối cảnh khó: tường cao, đất nghèo, không có bóng che sẵn. Cách xử lý ở đây không phải phủ xanh dàn đều, mà dựng lại cấu trúc tầng tán của một mảng rừng ẩm: tầng cao là dương xỉ thân gỗ và chuối cảnh lá lớn, tầng trung là ráy, môn kiểng, tầng thấp là dương xỉ tổ điểu, rêu và cây phủ nền.

Tầng tán và mảng lá lớn che tường rào tại vườn Tripitaka
Cây lá lớn đặt sát tường để cắt tầm nhìn và làm mất cảm giác ranh giới cứng. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Cấu trúc ấy giải quyết ba việc cùng lúc mà không cần thêm hạng mục xây dựng: tán trên che tường, hạ nhiệt bề mặt và giảm chói; tầng giữa tạo lớp riêng tư; tầng nền giữ ẩm và hạn chế cỏ dại. Hệ phun sương chạy liên tục là điều kiện bắt buộc để nhóm ưa ẩm này sống được trong khí hậu miền Đông Nam Bộ — cũng có nghĩa khu vườn phụ thuộc vào thiết bị, một ràng buộc cần nói rõ với chủ nhà từ đầu.

Hồ bơi sinh học lọc bằng rễ cây thủy sinh tại Tripitaka
Bể sinh học 25 m²: nước được lọc qua vùng rễ cây thủy sinh và lớp vật liệu nuôi vi sinh, thay cho clo. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Hạng mục đáng chú ý về kỹ thuật là bể sinh học 25 m². Nguyên lý là chia bể thành vùng bơi và vùng lọc: nước tuần hoàn qua tầng rễ thủy sinh và lớp vật liệu mang vi sinh, chất dinh dưỡng bị cây hấp thụ nên tảo không có nguồn để bùng phát. Đổi lại, bể loại này cần diện tích lọc đáng kể so với diện tích bơi, cần thời gian vài tuần để hệ vi sinh ổn định, và cần bảo dưỡng theo mùa — vận hành nó gần với chăm một hệ sinh thái hơn là chăm một hồ bơi.

Đá tự nhiên xếp thủ công quanh mép bể sinh học
Mép bể xếp bằng đá tự nhiên; toàn bộ 17 tấn đá được vận chuyển và đặt thủ công do xe cơ giới không vào được công trường. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Chi tiết thi công cho thấy giới hạn thực tế của loại công trình này trong hẻm nhỏ: 17 tấn đá tự nhiên phải khiêng tay vì không có đường cho xe cơ giới. Ràng buộc đó ảnh hưởng trực tiếp lên thiết kế — cỡ đá tối đa bị quyết định bởi sức người, chứ không bởi bố cục mong muốn.

Lá-Sách House: cảnh quan trong vai vùng đệm vi khí hậu

Lá-Sách House — nhà ống ba tầng có thư viện mở, TP.HCM
Lá-Sách House (TP.HCM), kiến trúc atelier tho.A — Winner AR House Awards 2025; phần cảnh quan do Silver Cloud thực hiện. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Ở nhà ống, cảnh quan thường bị đẩy vào vai trang trí: vài chậu cây đặt nơi còn chỗ. Tại Lá-Sách House — nhà ở ba tầng kèm thư viện tư nhân mở cửa theo giờ, nằm cuối một con hẻm cụt — vai trò được đặt khác: mảng xanh làm vùng đệm vi khí hậu và mạch dẫn khí, không tham gia phân chia công năng.

Giếng trời và cây xanh trong lòng nhà tại Lá-Sách House
Cây đặt tại giếng trời và khoảng thông tầng — nơi luồng khí đi qua, không phải nơi còn chỗ trống. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Trình tự vận hành đọc được theo mặt cắt: khoảng lùi ở hẻm cụt được trồng cây tầng trung để làm mềm ranh bê tông và tạo vùng khí mát; luồng khí đi qua lớp lam polycarbonate mờ vào lòng nhà, mang theo nhiệt độ đã hạ; các mảng cây tiếp theo đặt tại chân cầu thang, khoảng thông tầng và khu đọc sách — tức tại các nút của dòng khí và tầm nhìn.

Mảng xanh tại khu đọc sách và cầu thang trong Lá-Sách House
Chủng loại chọn theo tiêu chí dáng mảnh, tán thưa — để không cạnh tranh với bê tông trần và gạch thô. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Cách chọn cây ở đây là phần đáng học: dáng mảnh, tán thưa, số lượng ít. Trong một công trình lấy vật liệu thô làm chất liệu chính, cây trồng dày sẽ triệt tiêu chính thứ kiến trúc muốn phô ra. Sự tiết chế đó khó hơn phủ xanh, vì nó buộc phải chấp nhận rằng phần lớn diện tích sẽ không có cây.

Khoảng thông tầng và ánh sáng lọc qua lam tại Lá-Sách House
Ánh sáng lọc qua lớp lam trước khi tới mảng cây bên trong — điều kiện chiếu sáng quyết định danh mục loài dùng được. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

Định hướng thiết kế

Văn phòng công bố ba nguyên tắc làm việc: naturalistic — tái lập nhịp tự nhiên bằng đất, nước, cây và ánh sáng; mimicry — mượn hình thái tự nhiên đưa vào cấu trúc cảnh quan; và biomimicry — dùng nguyên lý sinh học để giải bài toán công năng và độ bền. Trong ba tầng đó, hai tầng đầu là ngôn ngữ hình thức, tầng thứ ba mới là phần kỹ thuật: bể sinh học ở Tripitaka chính là ví dụ trực tiếp — mượn cơ chế tự làm sạch của hệ thủy sinh thay cho hệ lọc hóa chất.

Quy trình sáu bước của văn phòng đi từ khảo sát hiện trạng và tư vấn, thiết kế ý tưởng, thiết kế kỹ thuật, lập dự toán và kế hoạch, thi công có giám sát, tới nghiệm thu và bảo dưỡng. Với các loại hình họ đang theo — vườn ưa ẩm phụ thuộc phun sương, bể lọc sinh học — khâu bảo dưỡng không phải dịch vụ kèm thêm mà là điều kiện để công trình tồn tại đúng như thiết kế.

Thông tin

  • Văn phòng: Silver Cloud Landscape · silvercloudlandscape.com
  • Thành lập: 2022 · Trụ sở: An Phú Đông, TP. Hồ Chí Minh
  • Phạm vi: thiết kế cảnh quan · thi công sân vườn · cải tạo và bảo dưỡng · trang trí sự kiện · tư vấn chủng loại cây
  • Công trình dẫn trong bài: Tripitaka (Dĩ An, 2026) · Lá-Sách House (TP.HCM, 2025, kiến trúc atelier tho.A — Winner AR House Awards 2025)

Nguồn: Canhquan.net biên soạn từ website chính thức Silver Cloud Landscape (silvercloudlandscape.com) — hồ sơ dự án Tripitaka và Lá-Sách House. Ảnh: Silver Cloud Landscape.

| 10 Lượt xem
Hộp thư hỗ trợ